Luật Nhà giáo vừa được thông qua đang mở ra một cơ chế tuyển dụng mới mẻ, hứa hẹn thay đổi cách thức tìm kiếm và đánh giá đội ngũ giáo viên.

Theo báo Dân trí, ngay sau khi Quốc hội thông qua Luật Nhà giáo, Bộ GD&ĐT đã chủ động xây dựng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành. Theo Bộ GD&ĐT, đối với việc tuyển dụng nhà giáo, Bộ đang xây dựng Thông tư với định hướng giao sở GD&ĐT chủ trì thực hiện, hoặc tham mưu UBND cấp tỉnh phân cấp, ủy quyền phù hợp với thực tiễn của địa phương.
Một tiết học tại Trường Tiểu học Phan Văn Trị, phường Nguyễn Cư Trinh, TPHCM (Ảnh minh họa: Huyên Nguyễn).
Cách tiếp cận trên đảm bảo thực hiện chủ trương giảm đầu mối trung gian, đồng bộ về chất lượng tuyển dụng. Theo kế hoạch, người dự thi dự tuyển một lần có thể được đăng ký xét tuyển vào nhiều trường theo kết quả thi/xét.

“Điều này tiết kiệm chi phí, tăng cơ hội cho người tham gia tuyển dụng; đồng thời, góp phần khắc phục tình trạng thừa/thiếu cục bộ giáo viên cũng như đảm bảo cơ cấu đội ngũ theo cấp học, môn học, hoạt động giáo dục”, Bộ GD&ĐT nhận định.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT đang xây dựng Nghị định hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo, trong đó có quy định về nội dung, hình thức tuyển dụng nhà giáo.

Theo dự kiến, việc tuyển dụng sẽ gồm 2 vòng thi, tương thích với quy định về tuyển dụng viên chức hiện nay. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là vòng 2 về chuyên môn, nghiệp vụ sẽ được thiết kế khác biệt, bám sát quy trình thực tế của hoạt động dạy học và giáo dục, bảo đảm đánh giá đúng năng lực sư phạm, kỹ năng nghề nghiệp của ứng viên ở từng cấp học, từng trình độ đào tạo.

Đây được kỳ vọng là điểm đổi mới quan trọng, nhằm khắc phục hạn chế trước đây khi áp dụng cơ chế chung của viên chức mà chưa tính đủ đến đặc thù của nghề dạy học.

Điều 14, Luật Nhà giáo có quy định về tuyển dụng. Nội dung tuyển dụng căn cứ vào chuẩn nghề nghiệp nhà giáo. Phương thức tuyển dụng thông qua thi tuyển hoặc xét tuyển, trong đó phải có thực hành sư phạm.

Thẩm quyền tuyển dụng đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, cơ sở giáo dục đại học công lập, việc tuyển dụng nhà giáo do người đứng đầu cơ sở giáo dục thực hiện.

Đối với cơ sở giáo dục ngoài công lập, việc tuyển dụng nhà giáo do người đứng đầu cơ sở giáo dục thực hiện theo quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục.

Đối với trường của lực lượng vũ trang nhân dân, thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an.

Đối với cơ sở giáo dục còn lại, thẩm quyền theo quy định của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT.

Luật cũng quy định đối tượng được ưu tiên trong tuyển dụng bao gồm: Người đã làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục tại vị trí việc làm phù hợp với vị trí việc làm cần tuyển dụng.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, ưu tiên người có kỹ năng nghề cao, có kinh nghiệm trong thực tế sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phù hợp với ngành, nghề giảng dạy.

Trường hợp ưu tiên tuyển dụng khác theo quy định của pháp luật.

Những người không được đăng ký tuyển dụng bao gồm: Người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành bản án, quyết định về hình sự của Tòa án; đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc.

Người đã có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia, các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người theo quy định của Bộ luật Hình sự cũng thuộc diện không được đăng ký.

Nhiều người hiện nay thắc mắc câu hỏi: Những người nào được ưu tiên và ai không được tuyển dụng làm giáo viên?

Báo Lao động cho biết, khoản 3, 4 Điều 14 Luật Nhà giáo 2025 quy định điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp như sau:

3. Đối tượng được ưu tiên trong tuyển dụng bao gồm:

a) Người đã làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục tại vị trí việc làm phù hợp với vị trí việc làm cần tuyển dụng;

b) Đối với giáo dục nghề nghiệp, ưu tiên người có kỹ năng nghề cao, có kinh nghiệm trong thực tế sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phù hợp với ngành, nghề giảng dạy;

c) Trường hợp ưu tiên tuyển dụng khác theo quy định của pháp luật.

4. Những người không được đăng ký tuyển dụng bao gồm:

a) Người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi;

b) Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành bản án, quyết định về hình sự của Tòa án; đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc;

c) Người đã có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia, các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Như vậy, người nào được ưu tiên và người không được tuyển dụng làm giáo viên được quy định như trên.