1. CÁI TẾT THIẾU MỘT ĐIỀU QUEN THUỘC

Tôi tên Hà, năm nay bốn mươi tám tuổi. Lấy chồng đã hai mươi lăm năm, sống với nhau từ thời còn đi xe đạp, ăn cơm độn khoai. Chồng tôi – Tuấn – làm trong ngành xây dựng, mười năm gần đây phất lên nhờ làm quản lý dự án cho một công ty lớn.

Mỗi năm, cứ gần Tết là tôi lại quen với việc Tuấn mang phong bì tiền thưởng về, không nhiều thì ít. Có năm vài chục triệu, có năm hơn trăm. Tôi không bao giờ hỏi chi li, chỉ biết liệu cơm gắp mắm, lo cho gia đình, lo cho hai đứa con đang tuổi ăn học.

Nhưng năm đó, Tết đến rất lạ.

Tuấn về nhà tay không.

Không phong bì, không nụ cười quen thuộc.

Tôi hỏi vu vơ:

– “Năm nay công ty anh khó khăn hả?”

Tuấn tránh ánh mắt tôi:

– “Ừ… cũng tạm thôi.”

Linh cảm của một người đàn bà sống hơn nửa đời với chồng khiến tôi thấy có điều gì đó không ổn.

2. HAI TỶ ĐỒNG VÀ SỰ THẬT SAU MÂM CỖ TẾT

Ba mươi Tết, tôi theo Tuấn về nhà mẹ chồng ở quê. Bà Năm năm nay bảy mươi ba tuổi, goá chồng đã lâu, sống cùng em gái út của Tuấn.

Bữa cơm Tết bày biện đủ đầy. Nhưng tôi để ý thấy trên tay bà Năm có chiếc nhẫn vàng mới tinh, cổ đeo sợi dây chuyền nặng trĩu. Bà cười nói rôm rả, khác hẳn vẻ dè sẻn thường ngày.

Đến khi hàng xóm sang chúc Tết, bà buột miệng:

– “Năm nay nhờ thằng Tuấn, mẹ cũng có chút lộc.”

Người hàng xóm tròn mắt:

– “Nghe đâu nó thưởng Tết cả hai tỷ, dữ ha!”

Tai tôi ù đi.

Hai tỷ?

Tôi quay sang nhìn chồng. Tuấn cúi đầu, gắp thức ăn lia lịa, giả như không nghe thấy.

Cả bữa cơm hôm đó, tôi ăn mà không biết mùi vị.

3. “TIỀN CON TAO, MÀY QUYỀN GÌ MÀ HỎI?”

Tối mồng Một, khi con cái đã ngủ, tôi nhẹ nhàng hỏi:

– “Anh Tuấn… thưởng Tết năm nay được nhiều lắm hả?”

Anh giật mình:

– “Ai nói em?”

– “Hàng xóm nói. Hai tỷ… có đúng không?”

Tuấn im lặng rất lâu.

– “Ừ…”

Tôi cố giữ giọng bình tĩnh:

– “Sao anh không nói với em? Tiền lớn như vậy, mình còn bao nhiêu việc phải lo…”

Chưa kịp nói hết câu, bà Năm từ trong buồng bước ra, mặt đỏ bừng:

– “Tiền của con tao, mày quyền gì mà hỏi?”

Tôi chết lặng.

– “Má… con chỉ hỏi để tính toán cho gia đình…”

– “Gia đình nào? Con tao làm ra tiền thì nó muốn cho ai là quyền của nó!”

Bà chỉ tay thẳng vào mặt tôi:

– “Hai mươi mấy năm nay, mày hưởng lộc của nó chưa đủ hay sao?”

Tôi quay sang nhìn chồng.

Tuấn… im lặng.

Chính sự im lặng ấy như một nhát dao.

4. HAI MƯƠI LĂM NĂM LÀM VỢ

Đêm đó, tôi không ngủ được. Bao nhiêu kỷ niệm ùa về.

Những năm Tuấn thất nghiệp, tôi đi bán hàng rong, vay tiền xoay sở. Những lúc con ốm, tôi thức trắng đêm. Những lần mẹ chồng đau bệnh, tôi chăm sóc không một lời than.

Vậy mà giờ đây, khi chồng có tiền, tôi lại bị coi như người ngoài cuộc.

Hai tỷ không chỉ là tiền. Nó là sự coi thường.

5. SỰ THẬT ĐƯỢC NÓI RA

Sáng mồng Hai, tôi gọi Tuấn ra sau vườn.

– “Anh nói thật với em đi. Anh cho má bao nhiêu?”

Tuấn thở dài:

– “Anh đưa hết… hai tỷ.”

– “Hết?”

– “Ừ… má nói già rồi, muốn giữ tiền phòng thân.”

Tôi cười chua chát:

– “Còn vợ con anh thì sao?”

– “Anh… anh nghĩ má giữ hộ, khi nào cần thì lấy…”

Tôi lắc đầu.

– “Anh nhầm rồi. Khi anh đưa tiền mà không hỏi ý kiến em, thì từ lúc đó, em đã không còn là người đồng hành của anh nữa.”

6. QUYẾT ĐỊNH CỦA NGƯỜI ĐÀN BÀ GẦN NỬA ĐỜI

Sau Tết, tôi âm thầm làm việc.

Tôi mở lại sổ tiết kiệm riêng, tính toán chi tiêu. Tôi cũng bắt đầu nhận thêm việc may đo, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào chồng.

Một tháng sau, tôi nói với Tuấn:

– “Em muốn sống riêng một thời gian.”

Anh sững sờ:

– “Em giận chuyện tiền à?”

– “Không.” – tôi đáp – “Em tỉnh rồi.”

7. CÁI GIÁ CỦA SỰ IM LẶNG

Ba tháng sau, bà Năm nhập viện vì cao huyết áp. Tuấn xoay xở tiền bạc, mới tá hỏa nhận ra số tiền bà giữ… đã cho em gái vay gần hết.

Lúc đó, anh mới cuống cuồng tìm tôi.

– “Hà… anh sai rồi…”

Tôi nhìn anh, lòng không còn sóng gió.

– “Sai lớn nhất của anh không phải là đưa tiền cho má. Mà là anh để vợ mình đứng ngoài cuộc đời của anh.”

8. KẾT

Cuối cùng, chúng tôi vẫn không ly hôn. Nhưng từ đó, mọi khoản tiền lớn nhỏ, Tuấn đều bàn với tôi trước.

Còn tôi, cũng không còn là người đàn bà cam chịu như trước.

Hôn nhân không chết vì nghèo,
mà chết vì sự coi thường và im lặng.

Ở tuổi bốn mươi tám, tôi hiểu ra một điều:

Tiền có thể cho mẹ, cho người thân.
Nhưng sự tôn trọng – chỉ được phép dành cho vợ khi người vợ còn ở lại.