“Cuốn Sổ Tiết Kiệm 60 Triệu”

Ngày cưới của tôi, trời mưa lất phất. Mẹ kế mặc chiếc áo dài màu tím nhạt, đứng lặng ở góc sân. Khi khách khứa đã gần tan, bà tiến lại, dúi vào tay tôi một cuốn sổ tiết kiệm nhỏ, bìa cũ và sờn góc.
“Quà hồi môn cho con,” bà nói khẽ, giọng đều đều, không chút xúc động.

Tôi nhìn xuống: sáu mươi triệu đồng.
Không vàng, không kiềng, không chuỗi ngọc. Chỉ vỏn vẹn sáu con số, và một cái nhìn lạnh nhạt như người xa lạ.

Họ hàng xì xào:
– Mẹ kế mà, mong gì.
– Sáu mươi triệu chắc để giữ sĩ diện thôi chứ mấy.

Tôi cười trừ, cất cuốn sổ vào túi váy cưới. Lòng chát đắng.

Tôi về nhà chồng trong một thị trấn nhỏ ở Bắc Ninh. Anh làm kỹ sư công trình, thường xuyên đi xa. Tôi làm kế toán ở một công ty nhỏ, lương không cao. Những tháng đầu hôn nhân, tôi vẫn gọi điện hỏi thăm mẹ kế, nhưng lần nào bà cũng chỉ đáp ngắn gọn: “Ừ, ráng sống cho vui, đừng làm khổ người ta.”
Không hỏi han, không gửi quà. Như thể việc tôi lấy chồng cũng chẳng liên quan gì đến bà.

Rồi bố tôi mất vì đột quỵ. Đám tang lạnh lẽo, người ta thấy mẹ kế khóc ít hơn tôi, và điều đó đủ để thiên hạ lại xì xào: “Chắc bà ấy mừng.”
Tôi nhìn bà, thấy đôi vai gầy run run, nhưng mắt không còn lệ. Tôi chẳng biết đó là kiềm nén hay thờ ơ, chỉ thấy trong lòng mình dâng lên thứ cảm xúc lẫn lộn: thương hại và oán giận.

Sau tang lễ, tôi và chồng trở lại cuộc sống thường nhật. Một năm trôi qua, mọi thứ dần chật vật hơn. Anh bị nợ lương, tôi bị cắt thưởng. Căn nhà đang góp trả ngân hàng suýt bị thu hồi. Tôi nhớ đến cuốn sổ tiết kiệm nằm trong ngăn kéo tủ áo cưới – món hồi môn “ít ỏi” mà ngày ấy tôi từng khinh thường.

Tôi nói với chồng:
– Em có sổ tiết kiệm sáu mươi triệu, đứng tên em. Có thể rút ra xoay sở trước.
Anh mừng rỡ:
– Ừ, lúc khó mới thấy tiền quý. Cũng may mẹ em còn nghĩ xa.

Tôi gật đầu, trong lòng thoáng chút nhẹ nhõm. Dù sao bà cũng không hoàn toàn tệ.

Ngân hàng ở ngay trung tâm thị trấn. Tôi mang theo sổ, chứng minh nhân dân và bước vào. Người giao dịch viên trẻ, nhìn sổ, nhìn tôi, rồi thoáng cau mày.
– Chị vui lòng chờ chút, em kiểm tra lại hệ thống.

Mười phút sau, cô quay lại, giọng có phần ái ngại:
– Chị… đã rút toàn bộ tiền từ tháng tám năm ngoái rồi ạ.

Tôi sững người.
– Tôi rút? Không, tôi chưa hề đến đây.
– Dạ… hồ sơ có chữ ký trùng khớp và thẻ căn cước bản sao của chị.

Tôi lắp bắp:
– Có thể nhầm lẫn chăng?
– Em sẽ in sao kê, chị xem nhé.

Tờ giấy trước mặt tôi lạnh lùng hiện lên con số 0 đồng.
Dòng chữ cuối cùng ghi: “Rút toàn bộ – 12/08 – người rút: Nguyễn Thị Ngọc Liên (ủy quyền của chủ sổ).”

Ngọc Liên – tên mẹ kế tôi.

Tim tôi như ai bóp nghẹt.
– Bà ấy… có giấy ủy quyền à?
– Dạ, có. Do chính chủ sổ ký.

Tôi run tay mở từng tờ giấy photo. Quả thật, đó là chữ ký của tôi – nắn nót, tròn trịa. Nhưng tôi chưa bao giờ ký vào bất cứ thứ gì liên quan đến ủy quyền rút tiền.

Tôi điếng người nhớ lại: mấy tháng sau đám cưới, mẹ kế từng đến thăm, bảo cần bản photo căn cước và chữ ký để “bổ sung hồ sơ bảo hiểm” cho tôi. Tôi chẳng nghi ngờ gì, còn thấy cảm động vì tưởng bà lo cho mình.

Giờ nghĩ lại, thấy ngu ngốc đến mức muốn tự tát.

Tối đó tôi lặng lẽ về nhà, không nói gì với chồng. Anh hỏi, tôi chỉ đáp:
– Chưa rút được. Thủ tục lâu.

Tôi nằm trằn trọc suốt đêm. Từng hình ảnh của mẹ kế hiện lên: bà lúi húi nấu cơm, phơi áo, tiếng dép nhựa lẹp xẹp trên nền gạch. Tôi nhớ cả mùi dầu gió quen thuộc mỗi lần bà đau đầu.
Bà từng thương tôi, tôi tin là có – ít nhất là những ngày bố còn sống. Nhưng sau khi ông mất, có lẽ khoảng cách giữa “con riêng” và “vợ sau” trở lại nguyên vẹn như trước.

Tôi muốn hỏi bà, muốn hét lên: “Tại sao bà làm thế?”
Nhưng rồi lại thôi. Tôi biết bà chẳng bao giờ nhận.

Một tháng sau, tôi tình cờ gặp người hàng xóm cũ khi về quê.
– Nghe nói mẹ kế cháu bán căn nhà rồi đi đâu mất tiêu.
Tôi khựng lại:
– Bán… bao lâu rồi ạ?
– Cũng tầm năm ngoái. Bảo dọn lên Đà Lạt sống với người cháu họ gì đó. Cũng tội, bán rẻ, chắc thiếu tiền.

Tôi lặng đi.
Vậy là bà đã lấy cả sổ của tôi để gom đủ tiền ra đi.
Không lời từ biệt, không tin nhắn, chỉ để lại một khoảng trống lạnh ngắt giữa hai con người từng gọi nhau là “mẹ con”.

Năm nay tôi ba mươi hai tuổi.
Căn nhà nhỏ vẫn chưa trả hết nợ. Tôi và chồng cãi nhau nhiều hơn, ít cười hơn. Cuốn sổ tiết kiệm rỗng ấy tôi vẫn giữ, trong một phong bì cũ. Lạ là tôi không thể vứt nó đi.

Thỉnh thoảng, vào những đêm khuya, tôi lại mở ra, vuốt nhẹ lên dòng chữ “Chủ tài khoản: Nguyễn Thu Hà”.
Ngày cưới, tôi đã từng nghĩ sáu mươi triệu ấy là minh chứng của sự keo kiệt. Giờ thì tôi hiểu, nó còn là minh chứng của sự tin người – và nỗi đau không bao giờ có lại được.

Có lẽ, trên đời này, có những món quà không đáng giá bao nhiêu, nhưng lại đủ để nhắc ta nhớ rằng: lòng tin cũng có hạn sử dụng.
Và khi nó hết hạn – mọi thứ còn lại, chỉ là một cuốn sổ trắng, với con số không lạnh lùng ở cuối dòng.